تبليغاتX
مجمع نویسندگان هورامان

مجمع نویسندگان هورامان

 

به صفحه اصلی و پر محتوای ما به آدرس زیر مراجعه کنید . 

www.paveh-adabyat.blogfa.com

 

+ نوشته شده در  چهارشنبه یازدهم اردیبهشت 1387ساعت 15:48  توسط گروه نویسندگان 

                                                                
یاسر خالدی زاد
    

  

 

 

 

 

 

* یاخوا به خه یر به ی میمانی ئازیز

   یا روژی به هار یا شه وی پاییز

**********************

شوخه ن ، شه نگه ن ، یارم ده ماخه ن

گله ن ، بلبله ن ، شاده ن بی ئاخه ن

به له نجه و لارش وه شه ن خه نده شه ن

گه شه ن ئا که سه ، غلام ، به نده شه ن

به غمزه و نازش ئاماو لواشه ن

چه مم چه مه ران ، دلم جه لاشه ن

به شکه م بواچو ئیگه یانه شه ن

یا روژی به هار یا شه وی پاییز

*************************

به ینیوه ن زه لیل هیجرانه که و توم

هه ر پیسه مه جنون ویلی که شو کوم

ئیسه یچ چه مه رای چه م خاوه که ی توم

په شیوو بی خه و شه وان تا وه روم

خوایا نه مانو هاوارو رو روم

یا روژی به هار یا شه وی پاییز 

**************************

نه ویان ماموستاو ئوستادی زانا

نه ویان هونه رمه ند ، عالمو دانا

علمی بی زه حمه ت نمواچان ئانا

عالم دانه ی علم ئو زه مین شانا

خاسانی دانا با خاس بزانا

ئه من ده رسی عشق، مه کته بم وانا

وارانی نیگاو  به شکه م بوارا

دله که ی ته ژنه م ئاویش بدارا

ئه ر که روو میمان  بواچی نا نا

مه رگه که م وه شه ن الودام بوانا

نامیم به ره تو  بواچه ئانا

یا روژی به هار یا شه وی پاییز

************************

هه ر رو ته ماشای جه سته ی ویم که رون

ته ماشای زاریو زوخاوی ده رون

نه خوردو خوراک خه فه ت هه ر وه رون

ئاواتی ده رون وه لای کی به رون

که ره تو نه زه ر ، ئه ی شا هی گه ردون

یا روژ ی به هار یا شه وی پاییز

*************************

ئازیز به ینیوه ن راسش واچو خاس

گر که سه ی ما چو یاسر بیه ن وه س واس

ئه من جه ده س خه لایق هه م ناس

هه ر رو موانو ، قرئان ، سوره ی ناس

ئییسه یچ که ره م باس گلم به دل راس

یا روژی به هار یا شه وی پاییز

**************************

بدیه یدی یاران خه فه ت بیه ن بارش

هه ر رو جه دوریش گریان بیه ن کارش

بی به رگ و بی ره نگ پاییزه ن حالش

ئاخ په ی حه کیمه ی به رو مو پالش

به شکه م بی به ش بو ئا نه ی که ناسش

ئه من که رونو هه م دیسان باسش

یاران جه لای گل بیانی خارش

جوان یه که ش نه مه ن ، کوانی عارش

ئیسه یچ جه ده س ئازیزی لارش

وه خته ن بازو جیا ته نیا بو شارش

یا خوا بیاوو یاسر به یارش

یا روژی به هار یا شه وی پاییز .

+ نوشته شده در  چهارشنبه یازدهم اردیبهشت 1387ساعت 15:46  توسط گروه نویسندگان  | 

ئه من خاکوو  به ره و  ئاسا نه که و تو

                     ئه من  پاسوو  به ره و بوتخانه که و  تو

                    هه زار مه جنونی  ئه ر بیانی  به پابوس

 

                    مه یاوان  توزه و  پاو  دیوانه که و  تو

 

                  شه وی  زولفی  هه ساران  دانه دانه

                  واشانیشان  که رو  به شانه که و  تو

 

                  مه سی  تا  سوح نمازوم  تاوه ی ئارام

                 به گولمیوه  مه یه و  په یمانه که و  تو

 

                 هه تا  هیزی  ره فیقی  گیانی گیانی

                وه لات  دوسو ئه من  بیگانه که و تو

                             ******

                وه شله ی  وه رمیچه نه  نازی  ملاقات

                ده م  بنیه و نه   ده م  و میانشانه که و تو

                مه زانه  گه ر کو  لوته م  پوره  نه و ری

                مه به زیه ونه  و  نمه و روه و یانه که و  تو

                مه زانو  تو  جه کو  مختار جه کووه

 

                وه شه ن سوته ی  چه نی  هیجرانه که و  تو

 

              ده سم  کوتا  و زوانم  له نگه ن  ئه مما

              هه تا  پام  به ی  چه نیم  حه یرانه که و  تو

                      * *******

              مه خشیه و  گه رکو  په یچم  را  نه پیمو

              ئومیدم  هه ن  مه وو  میمانه که و  تو. ***

+ نوشته شده در  چهارشنبه یازدهم اردیبهشت 1387ساعت 15:45  توسط گروه نویسندگان  | 

ئه مشه و

جیهان

جوریک تر بوو

خه وم بینی

له و خه وه ما

گویز

سموره ی ده خوارد

شیعر

شاعیری ده گوت

ژیان

مه رگی ده کوشت

عه شق

عاشقی ده مژاند

من

هیمنی تو بووموو

تو

ئاوینه ی دلی شکاوی من

شوشه

به ردی ده شکاند

له و جیهانه

که من ده ژیام

هه مو جوریک گوران

له سه ر هه مو ژانره کانا

ره وتی هه بو

له و جیهانه

 که من هه بوم

خه وم بینی

جوریک تر بوو... .

***

۲۰/۱۰/۸۶- کرماشان

+ نوشته شده در  چهارشنبه یازدهم اردیبهشت 1387ساعت 15:42  توسط گروه نویسندگان  | 

چند صباحیست که‌ کتابهای زبانشناسی را می‌خوانم و ورقی میزنم دفترهای زبانشناسی‌را، نظریه‌ها، تعاریف و قضاوتها و پیشگویی‌ها و....، و مطالبی در مورد زبان کردی و گویشهایش.

 

اما آنچه‌ انگیزه‌ای شد بر نگارش این سطور سخنانیست در باب استانداردهای زبانی و استانداردبودن یا نبود آن.

 

 این روزها که‌ مطالعات زبانشناختی بر زبانهای ایرانی به‌ خصوص زبان کردی و گویش‌های آن وارد مرحله‌ جدیدی شده‌است، کم نیستند آنان که‌ در این راه به نام و شهرتی رسیده‌اند و سخنان آنان در جامعه‌ مقبول عوام و عامند، و به‌ سخنور بی‌بدیل رسانه‌ها در مباحث زبانشناسی مبدل شده‌اند، میگویند و مینویسند تا دیگران بخوانند و بشنوند، بسی گفتند و بسی نوشتند، بارها  ارابه زبانشناسی را از راه به‌ در کردند و بارها آنرا از انحرافی که‌ خود دال آن بودند، رهانیدند.

 

در مقابل سخنان و بیانات آنان قلم کسی را  یارای ایستادن نبوده‌ و نیست، زیرا در مباحث زبانشناسی بیشتر با نظریه‌ها سروکار دارند و هر کسی میتواند ناظری باشد، هستند کسانی که‌ ناظر و تئوریسین خوبی نیستند ولی در زبانشناسی کاربردی یدوالایی دارند.

 

اخیرا یکی از این گرانقدران و زبانشناسان البته‌ از نوع زبانشناسی کاربردی ‌ ، در نوشته‌ها و گفته‌های خود بابی را گنجانده‌ است در باب استاندارد نبودن زبان کردی هورامی.

 

البته‌ ایشان در بیان نظرات خود آزادند و این سامع و باصر است که‌ باید بیدار باشد و سخنان وی‌ را بی هیچ چرایی و امایی نپذیرد، و راقم این سطور هم در بیان نظر خود آزاد است و مخاطب سخن خود را نه‌ آن ناظر بلکه‌ سامعان و شنوندگان وی می‌داند.

 

اکنون به‌ سر رشته‌ سخن باز می‌گردیم؛گفته‌شد که‌ شخصی یا اشخاصی اخیرا نظریه‌ و مبحثی را مطرح میکند و این مرقومات سعی در واشکافی آن دارد.

 

این شخص که‌ شاید از سن من هم بیشتر در زمینه‌ زبانشناسی کارکرده‌ باشد و مجرب و استاد، اخیرا دم از استاندارد بودن زبانها زده‌است، به‌ نظر می‌آید که‌  ایشان با ایجاد یک سازمان به‌ زبانها نشان استاندارد و ایزو 9002 اعطا میکند، البته‌ در اعطای نشان سلیقه‌های شخصی را هم بی‌دخیل نگذاشته‌ است، و کسی هم معیارهای ایشان را نمی‌داند، این حقیر در باب شاخصهای استاندارد بودن یک زبان تأملها کردم ولی نتیجه‌ای حاصل نشد و ایشان هم در ابلاغ و اعلام شاخصها قاصر بوده‌اند، شاید یکی از این موارد زیر از شاخصهای ایشان باشد:

 

-       تعداد حروف الفبایش باید از 25 تا 30 باشد!

 

-       خاصیت ارگاتیو نداشته‌باشد.

 

-       مصدرهایش متشکل از 5 حرف بیشتر نباشند.

 

-       مفرد و مذکر را از هم بازشناسد.

 

-        دارای شمار مؤنث باشد.

 

-       رسم الخطش لاتین باشد یا عربی

-        و......

 

شاید هم آنها در ازای هر یک از شاخصها یک ستاره‌ به زبانها می‌دهند تا زبانها 5 ستاره‌ یا 6 ستاره‌ شوند، و علم نوین هتلزبانی را بنیاد بنهند.

 

آیا میتوان زبانها را با‌ استاندارد بودن و استاندارد نبودن دسته‌بندی کرد ؟ معیارهای استاندارد بودن کدامند و چه‌ زبانی استاندارد است؟

 

مگر نه‌ آنکه‌ کار زبان انتقال پیام و رساندن مقصود است، مگر نه‌ آنکه همه‌ زبانها در همه‌ دنیا در حال انجام این وظیفه‌ هستند، نه‌ آنکه‌ زبان انگلیسی همین کار را میکند و زبان بومیان کنیا و حوالی نایروبی همین وظیفه‌ را دارد؟

 

من از این منبر اعلام میدارم که‌ استاندارد بودن یک زبان و استاندارد نبودن زبانی دیگر هیچ پایه‌ و بنیه‌ علمی ندارد و همه آنها را در یک نظریه‌ مردود می‌دانم، و سخنان این شخص و هر شخص دیگری را خواه خدایچه‌ دانش زبان باشد نمیپذیرم مگر آنکه دلایل و معیارهایی علمی و قابل اندازه‌گیری  خود را با دلیل اعلام نماید تا سخنان وی را پذیرا باشم، این سخنان تنها در جهت خام کردن و فروبردن دیدی اشتباه در ذهن مردمان در جهت بیگانه‌کردن آنان با زبان خود می‌دانم.

 

و تنها معیار منطقی (از نظر آن شخص) استاندارد بودن یک زبان  را  - هورامی نبودن- آن یافتم و دگر هیچ!! و استاندارد نبود هورامی و استاندارد بودن سورانی و کرمانجی را هم با این معیار توان پذیرفت!!!

 

و در پایان سخن از سخنوران دیگر زبانها تقاضا میشود جهت دریافت نشان استاندارد و گواهینامه‌ ایزو 9002 و 12000 و... برای زبانشنان اقدام نمایند و آن را بر پیشانی خود الصاق نمایند وگر نه‌ در آینده‌ای نزدیک زبان آنها  نیز غیر استاندارد اعلام میشود وآنگاه نتوان کاری کرد....

 

و دانستن لازم است که‌ هست زبانشناسی که‌ میخواهد برای زبانان نشان استاندارد صادر کند!! و شاید تا حالا کتابهای اندرسن هال را نخوانده است.

 

 

آرام شکیبائی                          پاوه‌، 11/11/1386

 

با تشکر از هیوا علی رمایی

 

aram.hawrami@gmail.com

 

+ نوشته شده در  چهارشنبه یازدهم اردیبهشت 1387ساعت 15:42  توسط گروه نویسندگان  | 

 

« هه‌واروو  چه‌ما »

 

وه‌روو  وێته‌ره‌ واته‌بێت :

ـ من  به رزه‌نا

رۆجياره‌نا

من مانگه‌نا

هـــه‌ساره‌نا

وه‌روو  وێته‌ره‌ واته‌بێت :

ـ كه‌ی په‌پوولێوی  باڵ سۆته‌

متاوۆ  بياوۆ  به‌ رۆجياری

كه‌ی مانگه‌ به‌ ناڵه‌و  شه‌وێ

جه‌ ئاسمانه‌وه‌ مه‌ی واری. . .

ئه‌رێ

په‌پووله‌ی باڵ سۆته‌

مه‌تاوۆ بیاوۆ رۆجیاری

ئه‌رێ

مانگه‌یچ

په‌ی هيچ كه‌سی 

هه‌رگێز  نامه‌ينه‌ره‌ واری

به‌ڵام ئازيز !

ئه‌ر من نه‌بوو

تۆ خوا وێت واچه‌ من نه‌بوو

كێ متاوۆ  نامه‌ وه‌شه‌كێت

كه‌رۆ  تان و پۆ شێعره‌كاش

كێ متاوۆ كۆچوو   ويره كات

به‌رۆ هه‌واروو چه‌مه‌كاش

ئه‌ر من نه‌بوو

تۆ خوا وێت واچه‌ من نه‌بوو

 كێ بۆ به وه‌روو  رۆجياريت

ديسان باڵێ به‌ركه‌رۆوه‌

كێ بۆ  ، شه‌وێ

وێنه‌و مانگێت

وزۆ دلێ ئاوۆ  هۆرسۆ چه‌ماش

تا بتاوۆ شێعرێ  واچۆوه‌

ئيسه‌يچ

ئه‌گه‌ر به‌ينه‌ و په‌رسی

جه‌ من

جه‌ ئاوێ و هه‌واری

جه‌ په‌پوولێوی بێ باڵی

جه‌ شه‌پۆلۆ هه‌رسۆ چه‌مام

په‌رسی تان و پۆ  شێعره‌كام

ئه‌گه‌ر په‌رسی

گردێما پێوه‌ره‌ ماچمێ :

تۆ به‌رزه‌نی

رۆجياره‌نی

تۆ مانگه‌نی

هه‌ساره‌نی .

 

***

+ نوشته شده در  چهارشنبه یازدهم اردیبهشت 1387ساعت 15:41  توسط گروه نویسندگان  | 

ئاشقانه‌

 

ئانه‌ که‌ ماچۆ تۆم فره‌ وه‌ش مسیه‌ی

ئانه‌ که‌ ماچۆ وه‌شه‌سیاومه‌نی

گۆرانیه‌واچێوی خه‌مبارا

که‌ ده‌نگش گیریان ؛ مه‌تاوۆ چریکنۆ

ئاخ که ئه‌گه‌ ئه‌شق

ئامایاوه‌ زوان

 

 ***

هه‌زاران هه‌زار کاوه‌تری شادێ

سه‌روه‌ش و سه‌رمه‌س‌

دلێ چه‌ماته‌نه‌

قه‌ناریێ هه‌زار

کپ و بێده‌نگێ

گڵوه‌زۆ منه‌نه‌

ئاخ که‌ ئه‌گه‌ ئه‌شق

قسێش که‌رده‌یانێ

 

‌‌ئانه‌ که‌ ماچۆ وه‌شه‌سیاومه‌نی

دڵوو خه‌مباروو شه‌ڤێڤێن

که‌ مانگه‌شه‌وه‌ش گمه‌ که‌ردێنه‌

ئاخ که‌ ئه‌گه‌ ئه‌شق

قسێش که‌رده‌یانێ

 

 

هه‌زاران ڕۆجیار ؛به‌ له‌نجه‌ولاره‌

خه‌رامان مه‌یا

وه‌ختێو تۆ مدیه‌ی

هه‌زاران هه‌زار ؛ هه‌ساره‌ وێڵ بۆ

نسکه‌ نسک گره‌ڤۆ

چه‌مه‌ڕای منه‌نه‌

ئاخ که‌ ئه‌گه‌ ئه‌شق

ئامایاوه‌ زوان

قسێش که‌رده‌یانێ

 

برگردان به زبان هورامي :       كوروش اميني

شعر  "عاشقانه"

از كتاب "ترانه هاي كوچك غربت"

 زنده ياد احمد شاملو

 

+ نوشته شده در  چهارشنبه یازدهم اردیبهشت 1387ساعت 15:39  توسط گروه نویسندگان  | 

عه لي ئه شره ف عه زيز زاده پاوه اي - هو له ند


 

زايله ي نه ي 

نه ي چي به نه واي گه رمي شمشالت 

با وه ر  وه زوان خه م و خيالت 

ده روون جوش ئاوه رد هه م ئاماوه كول 

ليده ر جه نه واي په ر  جه سوزي دل 

ليده ر وه په نجه ي په ر جه ئه سرارت 

به يان كه ر شكوه ي دله ي غه مبارت 

دله هه م شه يداي ئه گه ر يجه ي خاوه ن 

پابه ندي وه فاي لاي  لاره كا وه ن 

گه ر چي موبته لا  به له رز و يا وه ن 

چه مه راي سه يران راي  هانه ساوه ن 

سا  نه ي چي  با به ي نه واي گه ر مي نه ي 

دل كه يل و ما ته ن با واچو و  ئو خه ي 

ئيشي يه ك زا مه ن  ئيشي من و تو 

به نه واي شمشال به لكه م ساريژ بو 

نه مه نه ن تا قه ت ، نه مه نه ن قه رار 

په ر بيه ن كاسه ي سه بر و ئينتيزار 

ليده ر  به زميوه  به سوز و دلگير 

ماموساي زاناي ره نگين په نجه ي ژير 

مه ر سوزي شمشال بكه روم مه د هوش 

وه ر نه دل ديسان هه م  مه يو  وه جوش 

مه خابن ئه جه ل  نه داش  مه جالم 

راي گوريزش به ست ، زوو مه ردش بالم 

نه وينام به چه م ، يارو ديارم 

كوچ و هه وار گه ي لا ده گا و شا رم 

گه ر چي ئا واره و  دووره  وه ته نم 

خاكي غه ريبي بي  وه مه سكه نم 

له شم زينداني روحم جه لاته ن 

حه ز و ئا وا تم  تاسه و  وه لاته ن 

نه ي سه راي چولي دووره مه زارم 

سلام په ري تو  ئه ي پاوه شارم 

+ نوشته شده در  چهارشنبه یازدهم اردیبهشت 1387ساعت 15:38  توسط گروه نویسندگان  | 

 

       یانیوه پر ده لاقه !

 

                                            هه ورامان چ وه خت وه شا؟

 

      هه ر که سیوه جه ده لاقه و  چه مو و دلوو    ویشه نه  مه دیو  به دنیاو ده وروو به ریشه ره. 

 

     ئامانجه کی و  ئاواته کی و سه ر ئامه کی هه ر یو به جوریوه مواچیان,  مه نویسیان و مه گیلیانیوه. ئه وسا  سفره و دلی  یاوییره په ی  سیروانی .

 

      خه مه کی  دریینی ده سوو شه مالی تا  به روشان په ی لی مه ره کانوو شاهوی و  وه رمه ره کان به دووکه لوو  هه ناسه کان سواخ بدو تا مانانیوه وئا واته کی   گمی نه وان.

 ئیمه یچ یانیوه پر ده لاقه مان که رده نه و په ی شمه به نامی ( هه ورامان که ی وه شا ) تا بتاوم بیمی سیروان ,  بیمی شه مال  بیمی شاهو , بیمی..............پیسه و سیروانی ئا واته کیتان به رمی په ی ده شته و شاره زوری تا بانی  به گوله گه نم.

 

پیسه و    شه مالی      بیاونم یشان ده سوو دلداری. پیسه و مه ره کانو شاهوی لی دلو ویمانه نه گیرشان بده یمی تا گمی نه وان . شاعیره کی  و هه ر پاسه وه ش زه وقه کی هه ورامانی  هه ر یو جه ده لا قیوه نه   دیه ینی  هه ورامانیه ره و ئا واته کیشان واتینی تا مانانیوه .

 

 که چنده نموو نیوه شان مواندیو ه. شمه یچ  یو  چی ده لاقانه  که ردیوه  و  بدیه یدی  هه ورامانیه ره .  په یمان بنویسدی تا ئیمه یچ به نامی ویتانو بنیه یمیش لی وبلاگه که یمان.

 

به راسی(هه ورامان که ی وه شا ) لی به شو (نظر دهید)یا (ئیمه ییل) یه نه  په یمان بنویسدی و بکیاندی.  

                                                موعته سه م شافیعی - پاوه

 

هه ورا ما ن  که ی وه شا         

 *****************************

·       ئستوار ته وفیق

 

شه وه ی  وه لینه وه شته ی  وارا بو                       

 زه مینی  ته ژنه ش   ئا وی   دارا بو

خه له هه وریشی که رو  نیمه ش وته بو                        

  وا رانی   روه و   ولاش   شته  بو

   پلووره  وارانی   گنو   ئا  که شا                         

  ته ما شا که رده یش ئا وه خته وه شا 

. . . . .

 

·       میرزا حه مه لاو

 

         سه حبی زوو هورزی نمات  که ردی  بو                        

   نامی  خودای و  خا سات   به ردی  بو

   زیا بیره   به ر   گه له   نه زیا  بو                        

  چایخانه و    بانوو   حه و زی  نریا  بو

 بلیو په ی یانه ی  ماس  خاس  گریا بو                         

 وه ر  نه که وته  بو  چایی  وریا  بو

وه ره تاو  گنو به رزوو  سه ر که شا                           

 ته ما شا  که رده یش ئا وه خته وه شا

. . . . . 

 

·       مو من یه زدا نبه خش

 

سه حه ر هور بیزی جا ره ی  دریا  بو

دوژمن جه خا کمان  گرد به ر که  ریا بو

 سوپاش تاروو مار  کزوو  و  مریا  بو                          

  پاش   نه یا نه مان   کوتاو   بریا بو

 دا منه ی گجی  ئا برووش  دریا بو                           

  ته پلی   به د نامیش   چاوش   زریا  بو

 ئالا ی سه ر به رزی  جا هور دریا بو                           

  بنچینه ی   شادی   جه نو    نریا    بو

 وه لا تم  یه کجار  ئا زاد  کریا بو                            

  قه و می  به ش  وریا  به شش دریا  بو

 ده نگی  موسیقا به یو  جه شاران                          

 ئا وه خته  وه شه ن سه یری  کوساران

. . . . .

 

 

·       یا وه ر  هه ورامی

                                           

وه هار ئا ما بو ده شتو ده ر ره نگین                                   

 وه شته ی    وارا بو   شته بو ش   زه مین

 هه را له و   مروا  که رده بوش  تارا                                

  مریچلی   وانا    ده موو     پاسارا

 سینه و   ئا کوا  بیه بو خال  خال                              

  وه روه    گره وو    تا فی   بارو حال

سه داو  ژه ره ژا ده سانده س که رو                

 شه مال  بوه و  گولا  ،  با وه رو   به رو

به ره زاو نه سیم   که را  ده سبازی                             

  هه نگ  جه دیده ی  دوس  بیه بو رازی             

 سوپاو   گورالا   وه زو   ئا  که شا                             

   ته ماشای  وه ته ن  ئا  وه خته   وه شا

. . . . .

 

·         مو عته سه م شا فعی

 

سوح زوو هورزا  بی جاره ی  دریا بو                            

  یه خ بو   مه دره سه  ته حتیل  کریا بو

 که لو پاچیوه   جوا نخاس گریا  بو                             

  زوانوو بنا گوشوو   پاچه   وریا   بو

نیمه رویچ  عه یزه ن  سفره  یاویا  بو                             

 گوشتوو که رگو برینج سه رجه م چنیابو

 سوپوو  سالا دو  خورشت   کریا  بو                             

  فره ت وارده بو   نا قره ت گیریا   بو  

  پیپسیت   وارده  بو   قورپه   دریا  بو

 موین شل  ، ئه نجه نه  ته مام  بریا  بو

  که و ته بی پالی  وه رمه یت وینا   بو                              

هه رچی  مه عالمه ن حه قش سنیا  بو

   یه ری  ملیونی   پاداش  ئا ما بو                           

 کی  قه ر زار  شه نی  ئا نه  ره ما    بو

 بلی په ی بانگی  نوگه ت   یاو ا  بو                              

 حه قوقوو  پاداش  سه رجه م  گیریا   بو

 گیفان   لاره سه نگ   ئالوو چیا  بو                           

 عه تریوه   گران وه نه ت   پاشیا   بو

 به ینه وه   یانه   ده ست   گیریا   بو                           

به لا ران  بو قه و  به ره یت   نیا   بو

نجاتت   بیه بو ده سو و   هه ره شا                            

 ژه نی   نه واچو    مه که رو و   حا شا

 قسیت   زلی بان  باتی  قسه    وه شا

 ته ماشا که رده یش  ئا وه خته وه شا 

 

 ********

 

·       یاسر خالدی زاد

 

وه شه ن شان به شان گفتو گومان بو

ده س به ده س هه ر رو شادیو شوق مان بو

گیان گیان چه نی یوی ئه من و تومان بو

خه زان مان نه وو گلان به شمان بو

ئجا چیش وه شه ن فه صلی نوروز بو

که شو کو ره نگین شادی پیروز بو

گلانی به هار  یو یو که ری بو

جه گردی فره ته ر چنورو شو بو

کول بنیه نه شان مه قصد بیار بو

ئا یاگه بلی پاوه دیار بو

ره فیق پیوه ره شه وی وه شمان بو

تا رو بی خیال عیش و نوشمان بو

سوحی زو هورزی یارو جه یاد بو

ئادیچ پیسو تو دلش هه ر شاد بو

وه ر نه کوته بو چای نه وریابو

کته ریه ی پالو ئارگای نریابو

وه ره تاو بدیو دی هاتو شارا

روشنیچ که رو که شو کو سارا

به دیه ی په ی پاوه ی به خوا رو گه شه ن

تماشا که  ر دیش ئاوخته وه شه ن

....................... 

+ نوشته شده در  چهارشنبه یازدهم اردیبهشت 1387ساعت 15:37  توسط گروه نویسندگان  | 

بررسی شعر امروز پاوه

 

(۱۳۵۵ - ۱۳۸۵)

 

  

شعر اين كلام مخيل عاطفه بر انگيز از دير باز مورد توجه همگان بوده است .

 

 رسانه اي كه به طول زمان سرگذشت دارد و جهان متفاوتي را از گذشته تا كنون به خود ديده است.

 

به طوري كه در گذشته ي آن مي توان سرنوشت و سرگذشت تاريخ ,جغرافيا,رياضي,نجوم,تعليم و تربيت,فلسفه و عرفان را يافت.

 

رسانه اي كه بار ساير علوم رابر دوش داشته و اگرچه اشراقي و قلبي به آنها پرداخته ولي توانسته پابه پاي علوم عقلي غربيان گام بردارد.

 

اما امروز سرنوشت اين رسانه چيز ديگري را رقم مي زند واز آن بار معنايي گسترده خلاصي يافته و درگير مسائل زيبايي شناسي و ذهنيت انسان سرگشته امروز شده است.

 

اين سرنوشت را در سير تطور شعر پاوه و هورامان هم مي توان يافت.

 

اشاره اينكه :

 

شعر گذشته پاوه با تمام فراز ها و فرودهايش بار علوم مختلفه را بردوش داشته است به طوري كه تاريخ '' روضه الصفا " را ميرزا عبدالقادر پاوه اي " آن شاعر نستوه " در 6000 هزار بيت به نظم كشيده است.

 

از تلاش هاي ديگر شاعران گذشته پاوه در فرصتي ديگر و كتابي ديگرسخن خواهم راند, اما شعر امروز پاوه و هورامان كه در اين دفتر فراهم آمده است نتيجه سه دهه تلاش نسلي است كه مي خواست و مي خواهد خودش باشد با زبان وبيان خودش بسرايد ومضمون و فضايي خودي راتعريف كند.

 

در ادامه متوجه خواهيد شد كه شاعران اين سه دهه رابه سه گروه مجزا تقسيم كرده ام. كه اين تقسيم بندي با توجه به فضاي شعري ,مضمون سرايي و سن و سال هريك از شاعران بوده است.

 

دهه اول شامل شاعراني چون: مومن يزدانبخش , هادي سپنجي, يوسف رسول آبادي و .... است كه تلاش هاي مضاعفي را در راستاي تبيين زبان كردي و مفاهيم ومضامين و دغدغه هاي انسان كرد معاصر از خود نشان داده ند و فضاي شعري ايشان نشان از اين مدعاست .

 

تلاش براي راه اندازي انجمن ادبي هورامان , معرفي شعر ديروز و امروز هورامان به جامعه كردي, شركت در همايش ها و جشنواره هاي كردي به عنوان نماينده شعر پاوه و هورامان , حضور فعال و مستمر در نشريات كردي وچاپ و نشر و تصحيح نسخ كتاب هايي چون " ديوان ميرزا عبدالقادر پاوه اي " و " خزاني حلبچه " و .... از اينگونه تلاش هاست .

 

شعر انها در زبان وبيان به تبع تازه به راه افتادن نوشتن و خواندن متون كردي در منطقه , ساده ,سليس و روان با مضاميني ساده تر چون توصيف و تعريف هورامان و زيبايي هايش وخلق فضاهاي حماسي در قالب سرود ها و ترانه هاي ده هجايي است .

 

با اين همه شاعران اين دهه كمتر توانسته اند در خلق فضاهاي تازه تر وشكستن قالب ها و مضمون ها و ... جسارت از خود نشان دهند اين ويژگي شعر شاعران اين گروه را داراي مختصات مشتركي كرده است .


دهه دوم شاعران:  گروه دوم شاعران پاوه كه شاعران كمتري را در بر مي گيرد اگرچه بيشتر در معرض كتاب وكتابخواني بوده است و مي توانسته تلاش هاي بيشتري را از خود نشان دهد اما شعر آنها نشان از نوعي بازگشت يا پايبندي به شعر گذشته و فضا مضامين و دغدغه هاي نسل پيشين خود دارد.


شعر اين نسل گاه گاه سري هم به نو گرايي ,پويايي وخلق فضاها وتركيب هاي جديد مي زند اما گويا در گير گذشته است و احساس مي كند مولفه هاي شعر ديروز است كه مي تواند مخاطب بيشتري را جذب كند.

 

البته تلاش مضاعف شاعراني همچون پرويز بابايي ,عدنان مرادي و . . . قابل تقدير است و بر هيچ كس پوشيده نيست.اين گروه هم در ترويج فرهنگ و ادب وجذب جوانان مستعد از هيچ كوششي فروگذار نبوده اند.


واماگروه سوم شاعران پاوه :با كمي تامل و ترديد مي گويم گروه سوم شاعران پاوه و هورامان , چرا كه هنوز در آغازينه راه است هرچند معتقدم كه اين گروه سير رشد و تعالي راسريعتر و پويا تر از از دو گروه گذشته خود طي مي كند .

 

و گام هاي بلند را مي خواهد بردارد چرا كه نسل اول و دوم خاكريز ها را فتح و راه را هموار كرده اند و شاعر اين نسل با توجه به همواري راه و انفجار علم واطلاعات , پويايي ارتباطات وآشنايي با ادبيات پيرامون و جهان بايد به خلق فضاهاي تازه تر بيشتر بيانديشد و با زيركي و رندي هرچه تمام تر گام هايش را استوار تر بردارد.

 

نسلي كه هنوز براي سرايش جا دارد و مي تواند بيشتر و بهتر خود را معرفي كند با توجه به اينكه به سه زبان هورامي , سوراني و فارسي هم شعر مي سرايد.

 

شعر پاوه و هورامان با توجه به تمام نقطه قوت ها وضعف ها مي تواند و مي خواهد كه معرّف فرهنگ وادب هورامان باشد.

 

جريان روشنگري و روشنفكري در ايران و به تبع آن در كردستان و هورامان مديون تلاش شاعران ونويسندگان آن بوده است.  روشنفكراني كه امروز از آنها به عنوان روشنفكران ادبي ياد مي شود .

 

فلسفه , عرفان , علوم انساني واجتماعي همه وهمه در ديروز ادبيات اين سرزمين جاري وساري بوده است و ما عارف و عالم و صوفي محض    نداشته ايم مگر اينكه با زبان ادبيات وشعر خواسته باشد انديشه هاي خود را ترويج دهد .

 

امروز هم از شاعران پاوه و هورامان انتظار مي رود كه ادامه دهندگان واقعي, پويا و سالم جريان روشنگري وروشنفكري اين سرزمين باشند .  

 

تلاش شاعران امروز در آفرينش فضاهاي تازه , دگرگوني و تحول در " درونه " و " بيرونه "ي شعر ــ يعني لفظ و معناــ باهم نويد ادبياتي زنده و جريان ساز دارد.

 

محمدآشنا عباس منش - پاوه

+ نوشته شده در  چهارشنبه یازدهم اردیبهشت 1387ساعت 15:34  توسط گروه نویسندگان  |